Pakupima matenda gha mazuŵa ghano, vyakupima ndopa vyazgoka cimoza mwa vipangizo vikuru ivyo vikugwiriskirika ncito mu malabusi gha vyacipatala. Iwo ukupeleka ku madokotala vimanyikwiro vikuru vya umoyo mwa kumanya vigaŵa vya kemiko ivyo vili mu ndopa, kovwira kumanya matenda, kuwona umo munkhwala ukukhwaskira na kuwona umo umoyo wa mulwari uliri. Pakuti vinthu vya tekinoloje vikulutilira kukura, ŵasayansi ŵakusanda makora chomene umo ŵasayansi ŵakumanyira ndopa ndiposo kuti ŵakugwira ntchito makora, chomenechomene para ŵakusanda vigaŵa vya kemiko.
Vinthu vikuruvikuru vya kemiko ivyo vikusangika na ŵasayansi awo ŵakupima ndopa ni vinthu ivyo vikupangiska kuti thupi liŵe na magesi (nga ni sodium, potaziyamu, chloride), vinthu ivyo vikupangiska kuti thupi liŵe na ndopa (nga ni shuga, urea nayitrogeni, creatinine), ma enzyme (nga ni ALT, AST) na mapulotini (nga ni albumin, mapulotini ghose). Vimanyikwiro ivi ni vyakuzirwa chomene pakupima umo impso zikugwilira ntchito, umo chiwindi chikugwilira ntchito, umo shuga wakuŵira mu ndopa na umo electrolyte yikuŵira. Mwachiyelezgero, kuyezgeka kwa shuga ndiko kukupangiska kuti munthu wamanye na kupwelelera nthenda ya shuga, apo kuyezgeka kwa electrolyte kukuwovwira kuti thupi lileke kuŵa na maji, asidi-base imbalance na masuzgo ghanyake.
Mu vyaka vyasonosono apa, ŵanthu ŵakulutilira kupanga vinthu viphya vyakukhwaskana na nthowa yakumanyira ndopa. Nthowa zakale zakuwonera vinthu na electrode pachokopachoko zasinthika na nthowa zasono zakumanyira vinthu na ndondomeko zakujiyimira paŵekha. Mwachiyelezgero, nthowa zakumanyira vinthu izo zikuthemba pa vimanyikwiro vya magesi zingakwaniska kusanga mwaluŵiro ndiposo mwakukwana- kusanda kwa kemiko uku zikuchepeska ivyo ŵanthu ŵakubudiska. Kusazga apo, kukhazikiska vinjeru vyakupangika na ŵanthu na tekinoloje yikuru ya data kukupangiska kuti awo ŵakusanda ndopa ŵang’anamure data mwamahara chomene na kupeleka wovwiri wakukwana ku ŵadokotala kuti ŵasange matenda.
Mu msika wa vyaumoyo wa pa caru cose, ŵanthu ŵakulutilira kukhumba vinthu vyakupima ndopa. Pakuti ŵanthu ŵakuchekura ndiposo matenda ghambura kumara ghakusazgikira, mabungwe gha vyaumoyo ghakukhumba chomene vipangizo vyakuyezga ŵanthu ivyo vikugwira ntchito makora ndiposo vyakwenelera. Pa nyengo yeneyiyo, kukwera kwa vipangizo vyakunyamulika na vyakuyezga (POCT) vyakunyamulika na vyakuwonera (POCT) vyaperekaso mwaŵi uphya wakupwelelera ŵalwari ŵakwamba na kuwoneseska umoyo wa mbumba. Kanandi vipangizo ivi vikugwiriskira ncito microfluidics na nanomaterials, ivyo vingakwaniska kuyezga vigaŵa vinandi vya kemiko mu nyengo yicoko waka kuti vifiske ivyo vikukhumbikwa kuti munthu wasange nthenda mwaluŵiro.
Munthazi, kupanga vyakuyezga ndopa kuzamuŵika chomene mtima pa kuphatikizgika kwa vinthu vinandi na vinjeru. Pakusazgako ma biosensor, ma microfluidics chips na tekinoloje ya cloud computing, vipangizo viphya ivi vikukhazga kuti vizamumanya vinthu vinandi ndiposo kuti vichitenge vinthu mwaŵene. Ici cipangiskenge kuti ŵadokotala ŵamanye makora waka yayi, kweni vipangiskengeso kuti ŵanthu ŵamanye makora munkhwala wakukwana na kupeleka wovwiri uwemi wa kupwelelera ŵalwari pa caru cose.